تایید شده توسط پزشکان متخصص ایزی مد
محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام با پزشکان ایزی مد مشورت کنید
بارداری همواره با عارضههای مختلفی همراه است که عمدتا به دلیل بر هم خوردن تعادل هورمونی و تغییر سبک زندگی رخ میدهد. یکی از این عوارض، خشکی پوست در بارداری است که بسیاری از مادرها را با چالش مواجه خواهد کرد. در این مقاله نکاتی که باید برای درمان خشکی پوست در بارداری مطالعه کنید را به شما آموزش خواهیم داد.
علت خشکی پوست در بارداری چیست؟
تغییرات هورمونی یکی از اصلیترین عوامل ایجاد خشکی پوست در دوران بارداری است. هورمونهایی مانند استروژن و پروژسترون در دوران بارداری افزایش مییابند و تاثیرات مختلفی بر روی پوست دارند. استروژن باعث افزایش تولید چربیهای طبیعی پوست میشود، اما پروژسترون معمولا پوست را خشکتر میکند. این تغییرات هورمونی میتواند با عدم تعادل تولید چربی و خشک شدن پوست، منجر به خشکی پوست در باداری شود. علاوه بر تغییرات هورمونی، افزایش حجم خون در بدن نیز میتواند به خشکی پوست منجر شود. در دوران بارداری، حجم خون مادر تا حدود 50 درصد افزایش مییابد تا بتواند نیازهای جنین در حال رشد را برآورده کند. این افزایش حجم خون میتواند باعث اتساع عروق خونی و افزایش تبخیر آب از سطح پوست شود، که نتیجه آن میتواند خشکی و خارش پوست باشد. یکی دیگر از دلایل بروز خشکی پوست در بارداری، تغییرات سبک غذایی و زندگی است.
تغییرات تغذیهای و نیازهای بدن به مواد مغذی نیز در دوران بارداری افزایش مییابد. کمبود ویتامینها و مواد معدنی مانند ویتامین A، ویتامین E و روی میتواند باعث خشکی و ترکخوردگی پوست شود. همچنین، مصرف ناکافی آب و مایعات نیز میتواند به خشکی پوست منجر شود، زیرا بدن نیاز بیشتری به آب دارد تا بتواند نیازهای اضافی دوران بارداری را برآورده کند. به طور کلی اگر بخواهیم علل خشکی پوست در بارداری را طبقه بندی کنیم، به موارد زیر میرسیم:
- تغییرات هورمونی: همانطور که توضیح دادیم، سطح هورمونها در دوره بارداری تغییر میکند که این مساله به خشکی پوست در باداری منجر میشود.
- دهیدراتاسیون یا کم آبی: نیاز بدن به مایعات در دوره بارداری افزایش مییابد به همین دلیل ممکن است که بدن دچار کم آبی شود.
- احتباس مایعات: در دوره بارداری، ترشح هورمون وازوپرسین یا ضد ادراری افزایش مییابد. وظیفهی این هورمون، احتباس آب در بدن است. به همین دلیل با پف کردن بدن منافذ پوستی باز میشوند و باز شدن این منافذ پوستی به خشکی پوست منجر میشود.
- افزایش حجم خون: حجم خون در بارداری به شدت افزایش مییابد تا نیازهای جنین را فراهم کند. افزایش حجم خون همان اتفاقی را رقم میزند که در احتباس مایعات میافتد.
- بیماریهای زمینهای از قبل: بعضی از بیماریهای زمینهای مثل اگزما و پزوریاسیس در دوره بارداری شدت بیشتری پیدا میکنند. همین مساله ممکن است به خشکی پوست در بارداری منجر شود.
- تغییرات وزن بدن: در دوره بارداری، وزن افزایش مییابد. افزایش وزن ممکن است به کشیده شدن پوست، بازشدن منافذ پوستی و در نهایت خشکی پوست منجر شود.
تأثیرات محیطی و عوامل خارجی
عوامل محیطی مانند آب و هوای خشک، سرمای شدید، و استفاده از محصولات شوینده قوی نیز میتواند باعث تشدید خشکی پوست در دوران بارداری شود. پوست در این دوران حساستر میشود و ممکن است به راحتی تحت تأثیر عوامل خارجی قرار گیرد. استفاده از صابونهای قوی و محصولات حاوی الکل نیز میتواند چربیهای طبیعی پوست را کاهش داده و به خشکی و تحریک پوست منجر شود.
درمانهای خانگی خشکی پوست صورت در بارداری
درمانهای خانگی میتوانند به کاهش خشکی و بهبود وضعیت پوست در دوران بارداری کمک کنند. این روشها معمولاً ساده و بدون عوارض جانبی هستند و به راحتی قابل اجرا میباشند درمانهای خانگی خشکی پوست در بارداری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آبرسانی کافی: مصرف آب به میزان کافی یکی از بهترین راهها برای جلوگیری و درمان خشکی پوست است. بدن در دوران بارداری به آب بیشتری نیاز دارد تا بتواند نیازهای مادر و جنین را برآورده کند. نوشیدن حداقل 8 تا 10 لیوان آب در روز میتواند به حفظ رطوبت پوست کمک کند.
- استفاده از مرطوبکنندهها: استفاده از مرطوبکنندههای طبیعی و بدون عطر که حاوی مواد مغذی مانند ویتامین E، آلوئهورا، روغن نارگیل و روغن زیتون هستند، میتواند به حفظ رطوبت پوست کمک کند. مرطوبکنندهها باید بلافاصله پس از حمام یا دوش گرفتن زمانی که پوست هنوز مرطوب است استفاده شوند.
- اجتناب از حمامهای طولانی و آب داغ: حمامهای طولانی و استفاده از آب داغ میتواند چربیهای طبیعی پوست را از بین ببرد و خشکی پوست را تشدید کند. بهتر است از آب ولرم برای حمام استفاده کرده و مدت زمان حمام را کوتاه نگه دارید.
- استفاده از صابونهای ملایم: استفاده از صابونها و شویندههای ملایم که حاوی مواد شیمیایی قوی یا عطر نباشند، میتواند به کاهش خشکی و تحریک پوست کمک کند. صابونهای طبیعی و بدون عطر بهترین گزینهها برای استفاده در دوران بارداری هستند.
- پوشیدن لباسهای نخی و راحت: پوشیدن لباسهای نخی که اجازه تنفس به پوست را میدهند و باعث تحریک و خارش نمیشوند، میتواند به کاهش خشکی پوست کمک کند. اجتناب از پوشیدن لباسهای تنگ و مواد مصنوعی نیز توصیه میشود.
درمانهای تغذیهای خشکی پوست صورت در بارداری
تغذیه مناسب نقش مهمی در حفظ سلامت پوست و جلوگیری از خشکی آن دارد. مصرف مواد غذایی غنی از ویتامینها و مواد معدنی به بهبود وضعیت پوست کمک میکند:
- مصرف اسیدهای چرب ضروری: اسیدهای چرب ضروری مانند امگا-3 و امگا-6 میتوانند به حفظ رطوبت پوست و جلوگیری از خشکی آن کمک کنند. ماهیهای چرب مانند سالمون و تن، مغزها و دانهها مانند گردو و دانه چیا، و روغنهای گیاهی مانند روغن زیتون و روغن بذر کتان منابع خوبی برای این اسیدهای چرب هستند.
- ویتامینهای موثر در سلامت پوست: ویتامین A به بازسازی سلولهای پوست و حفظ سلامت آن کمک میکند. ویتامین C نیز در تولید کلاژن نقش دارد که برای حفظ الاستیسیته پوست ضروری است. ویتامین E به عنوان یک آنتیاکسیدان قوی میتواند از پوست در برابر آسیبهای محیطی محافظت کند. مصرف مواد غذایی مانند سبزیجات برگسبز، میوههای مرکباتی، آجیلها و دانهها میتواند به تأمین این ویتامینها کمک کند.
- مینرالهای موثر در سلامت پوست: این دو ماده معدنی میتوانند به حفظ سلامت پوست و جلوگیری از خشکی و ترکخوردگی آن کمک کنند. مصرف غذاهایی مانند گوشت، مرغ، ماهی، تخممرغ و محصولات لبنی به تامین روی و سلنیوم مورد نیاز بدن کمک میکند.
درمانهای موضعی
در مواردی که خشکی پوست شدید است، استفاده از درمانهای موضعی موثر هستند. این درمانها معمولا حاوی مواد مرطوبکننده و ضدالتهابی هستند. از درمانهای موثر در درمان خشکی پوست در بارداری میتوان موارد زیر را نام برد:
کرمهای مرطوبکننده و پمادها: استفاده از کرمهای مرطوبکننده حاوی اوره، اسید لاکتیک، گلیسیرین و اسید هیالورونیک به حفظ رطوبت پوست کمک میکند. این کرمها باید بهطور منظم و به ویژه بعد از شستشو و حمام استفاده شوند.
کرمهای ضدالتهاب: در صورت وجود التهاب و خارش شدید، پزشک ممکن است کرمهای ضدالتهابی مانند کرمهای حاوی هیدروکورتیزون را تجویز کند. این کرمها میتوانند به کاهش التهاب و خارش پوست کمک کنند، اما باید تحت نظر پزشک و فقط در موارد ضروری استفاده شوند.
درمانهای پزشکی
در مواردی که خشکی پوست بسیار شدید است و با درمانهای خانگی و موضعی بهبود نمییابد، ممکن است نیاز به مداخلات پزشکی باشد:
داروهای خوراکی: در برخی موارد، پزشک ممکن است داروهای خوراکی مانند آنتیهیستامینها برای کاهش خارش و التهاب تجویز کند. همچنین، مکملهای ویتامینی و معدنی ممکن است برای بهبود وضعیت پوست توصیه شود. در مواردی پزشک پماد یا کرم هم ممکن است تجویز کند.
درمانهای طبیعی و گیاهی خشکی پوست صورت در بارداری
استفاده از درمانهای طبیعی و گیاهی نیز میتواند به بهبود خشکی پوست در دوران بارداری کمک کند. این درمانها معمولاً ایمن هستند و عوارض جانبی کمی دارند:
روغنهای گیاهی: روغنهای گیاهی مانند روغن نارگیل، روغن بادام، روغن زیتون، و روغن آرگان میتوانند به مرطوب کردن پوست و کاهش خشکی آن کمک کنند. این روغنها حاوی اسیدهای چرب ضروری و ویتامینهای مفید برای پوست هستند و میتوانند بهطور مستقیم بر روی پوست استفاده شوند.
آلوئهورا: ژل آلوئهورا دارای خواص ضدالتهابی و مرطوبکننده است و به بهبود خشکی و التهاب پوست کمک میکند. استفاده از ژل آلوئهورا بر روی پوست میتواند احساس خنکی و تسکین را به همراه داشته باشد.
ماسکهای خانگی: استفاده از ماسکهای خانگی حاوی مواد طبیعی مانند عسل، ماست، آووکادو و خیار میتواند به آبرسانی و تغذیه پوست کمک کند. این ماسکها بهطور طبیعی پوست را مرطوب کرده و از خشکی و ترکخوردگی آن جلوگیری میکنند.
سخن آخر و نتیجه گیری
خشکی پوست در دوره بارداری، یک فرآیند فیزیولوژیک طبیعی است و در بسیاری از مادران ممکن است رخ بدهد. در پاره ای از موارد ممکن است این مساله شدت پیدا کند و زندگی روزمره مادر را با چالش مواجه کند. به طور کلی رعایتهای روزمره پوست به حل مشکل خشکی پوست کمک میکنند اما گاهی لازم است به پزشک مراجعه کنید تا راهکارهای درمانی لازم اتخاذ شوند.
سوالات متداول
آیا بین خشکی پوست در بارداری و جنسیت جنین ارتباط وجود دارد؟
خیر. ارتباطی بین خشکی پوست در باداری و جنسیت جنین وجود ندارد و مواردی که در این زمینه مطرح میشود، اساس علمی ندارد.
برای خشکی پوست در بارداری چه کنیم؟
راهکارهای درمانی متنوعی در این زمینه وجود دارد که توصیه میشود برای پیگیری درمان، با پزشک خود در این زمینه مشورت کنید.
آیا خشکی پوست در بارداری خطرناک است؟
به هیچ عنوان بلکه طبیعی است اما باید نسبت به درمان آن اقدام کنید تا دوره بارداری را بهتر طی کنید.
تیم تحریریه ایزی مد
از پزشکان و متخصصین حوزه سلامت، مترجمان و نویسندگان با تجربه حوزه پزشکی تشکیل شده است تا با تولید محتوای مناسب و به روز پزشکی مبتنی بر منابع علمی معتبر یاری رسان عموم مردم ایران و سلامتجویان باشد.
