تایید شده توسط پزشکان متخصص ایزی مد
محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شماست. قبل از هرگونه اقدام با پزشکان ایزی مد مشورت کنید
اوتیسم بزرگسالی به مجموعهای از علائم گفته میشود که در آن فرد نمیتواند به خوبی با محیط اطراف خود ارتباط بگیرد. این عدم ارتباط میتواند جنبههای مختلف زندگی شخصی و اجتماعی فرد را تحت تاثیر قرار بدهد و به همین دلیل درمان آن اهمیت پیدا میکند. نشانههای اوتیسم عمدتا در کودکی تشخیص داده میشوند، اما در گروهی امکان دارد این نشانهها مورد بیتوجهی قرار بگیرتد و تا بزرگسالی همراه فرد باشند. در این مطلب قصد داریم در مورد اوتیسم، مشکلاتی که ایجاد میکند و درمانهایی که برای آن وجود دارند، صحبت کنیم. توصیه میکنیم حتما در ادامه مطلب همراه ما باشید تا با این اختلال جدی آشنا شوید.
اوتیسم چیست و چگونه در بزرگسالی ظاهر میشود؟
بسیاری از ما نمیتوانیم به سوال اوتیسم چیست پاسخ درستی بدهیم، چون به خوبی آن را نمیشناسیم. این موضوع میتواند حتی در مورد افرادی صدق کند که چنین فردی را در خانواده خود دارند. اوتیسم به طیفی از علائم مختلف گفته میشود که ناشی از اختلال رشدی عصبی است. این اختلال باعث میشود تا فرد نتواند تعاملات درستی با اطراف داشته باشد و از اینرو دچار مشکل میشود.
معمولا اوتیسم در دوران کودکی و با بروز نشانههای خاصی که دارد، تشخیص داده میشود، اما نباید تعجب کرد که در گروهی این علائم شناخته نشوند یا اینکه تا بزرگسالی هم ادامه پیدا کنند. همین علائم از مهمترین سرنخها برای تشخیص بیماری در آینده هستند. عمدتا اوتیسم و اجتماع در تضاد با یکدیگر هستند که همین ویژگی باعث میشود تا فرد با چالشهای زیادی مواجه شود. در مورد این ویژگی و نشانههای دیگری که با اوتیسم مرتبط هستند، در بخش بعدی بیشتر صحبت خواهیم کرد.
نشانههای اوتیسم در بزرگسالی
نشانههای اوتیسم بسیار گسترده هستند و در هر فردی میتواند به یک شکل بروز کند، به همین دلیل هم است که به صورت طیفی از مشکلات مختلف شناخته میشود. این علائم شامل موارد زیر میشوند:
- ضعف در روابط ارتباطی و تداشتن ارتباط اجتماعی موثر
- تمایل به انجام کارهای تکراری برای مثال علاقه شدید به یک موضوع خاص مانند موسیقی
- حساس بودن در برابر تغییرات و نیاز به روتین روزانه
- عدم توانایی در مدیریت احساسات
- تمرکز بر روی جزئیات و دقت بالا
- حساسیت نسبت به نور، صدا، بو
چگونه میتوان اوتیسم را در بزرگسالی تشخیص داد؟
تشخیص اوتیسم در بزرگسالی عمدتا دشوارتر از دوران کودکی است، چون معمولا این علائم به اندازهای شدید نبودهاند که باعث شک به بیماری شوند. علاوه بر این، در گروهی ممکن است این نشانهها، به عنوان ویژگیهای شخصیتی پذیرفته شوند که همین موضوع مانع از پیگیری برای بیماری میشود.
با این حال تغییر در روند و کیفیت زندگی این بیماران تا حد زیادی وابسته به این تشخیص دارد.
اغلب چیزی به عنوان تست اوتیسم بزرگسالان که به صورت قطعی و جداگانه بتواند این بیماری را شناسایی کند، وجود ندارد. علائم و نشانههایی که در بخشهای قبلی بررسی شدند، مهمترین ابزارها برای تشخیص این بیماری خواهند بود. از اینرو اغلب روانپزشکان شروع به ارزیابی جامعی از مهارتهای ارتباطی، سابقه رشد و فعالیتهای اجتماعی فرد میکنند تا به شناسایی این مشکل نزدیک شوند.
در این مرحله ممکن است نیاز به استفاده از روشهایی مانند پرسشنامه غربالگری اوتیسم بزرگسالان یا ( ADOS) هم شود. گروهی از نشانههای اوتیسم در سایر اختلالات روان مانند اضطراب اجتماعی یا وسواس فکری عملی هم مشاهده میشود که به عنوان تشخیصهای افترافی مورد توجه قرار میگیرند. علائمی که بیمار با آنها درگیر است و نتایج تستهایی مانند پرسشنامه غربالگری اوتیسم بزرگسالان، میتوانند متخصص روان را به تشخیص قطعی در مورد اوتیسم برسانند. در ادامه بر اساس مشکلات بیمار و شدت آنها، اقدامات حمایتی مناسب تجویز میشود تا فرد بتواند زندگی بهتر و با کیفیتتری را تجربه کند.
چرا برخی افراد در بزرگسالی به اوتیسم مبتلا هستند؟
یکی از مهمترین دلایل اوتیسم، ژنتیک و تغییراتی است که از والدین به ارث میرسد، به همین دلیل بیماری در کودکی خود را بروز میدهد. چیزی که تحت عنوان اوتیسم بزرگسالی شناخته میشود، بیشتر به دلیل عدم تشخیص این مشکل در کودکی است که باعث میشود تا برای اولین بار، نشانهها در بزرگسالی تشخیص داده شوند.
عمدتا خفیف بودن علائم، عدم آگاهی خانواده از علائم اوتیسم و مخفی کردن آنها توسط خود بیمار، از مهمترین دلایلی هستند که باعث میشوند تا تشخیص بیماری عقب بیافتد. این ویژگی در زنان بارزتر مشاهده میشود، چون اغلب انزوا و عدم مهارتهای ارتباطی به عنوان بخشی از شخصیت آنها پذیرفته میشود. در بیشتر مواردی که بیمار علائم خفیف دارد، تشخیص بیماری بسیار سخت میشود، به خصوص در شرایطی که فرد به مرور مهارتهای مقابله با علائم خود را هم فرا گرفته است. اما به دلیل ارتباط اوتیسم و زندگی روزمره، پس از مدتی نشانهها قابل توجهتر میشوند و همین برای پیگیری بیمار کافی است.
اوتیسم در بزرگسالان چه تاثیری بر زندگی شخصی و شغلی دارد؟
دروغ است اگر بگوییم که اوتیسم بزرگسالی مشکلی برای بیمار در زندگی ایجاد نمیکند. حتی درمانها و حمایتهای صورت گرفته هم ممکن است که به صورت صد در صد این مشکلات را حل نکنند.
عدم داشتن مهارت ارتباطی مناسب، میتواند چه در زمینه شغلی و چه در زمینه شخصی محدودیتهایی ایجاد کند. برای مثال فرد نمیتواند با مدیر و یا همکاران خود، ارتباط خوبی داشته باشد. ضمنا در مشاغلی که نیاز به ارتباط با ارباب رجوع وجود دارد، عدم وجود مهارت ارتباطی بیشتر به چشم خواهد آمد و پیشرفت و ترقی آنها را تحت تاثیر قرار خواهد داد. بیماران اوتیسمی اکثرا دچار علائمی مانند اضطراب اجتماعی هستند که باعث میشود تا در یک محیط شلوغ نتوانند آرامش داشته باشند. استرسهای ایجاد شده در زمینه این بیماری، قطعا تمرکز و بهرهوری آنها را کاهش میدهد و همین کافی است تا کارفرمایان و شرکتهای مختلف تمایل کمتری برای کار با بیماران اوتیسم بزرگسالی داشته باشند.
موارد مطرح شده میتوانند به شکلهای دیگری در زندگی شخصی فرد هم تاثیرگذار باشند. بدون روابط اجتماعی موثر و درست، انزوای شخص تشدید میشود که در این زمینه فرد میتواند دچار کاهش اعتماد به نفس و حتی افسردگی شود.
همه انسانها در زندگی خود به برقراری روابط عاطفی نیاز دارند، اما حتی این جنبه هم میتواند در یک فرد اوتیسمی تحت تاثیر قرار بگیرد.
معمولا این بیماران نمیتوانند به خوبی احساسات و زبان بدن اطرافیان را درک کنند که همین ویژگی، میتواند مانع از برقراری روابط عاطفی عمیق در زندگی شود.
البته همانطور که اشاره شد، رفتار اوتیستیک در هر فرد متفاوت است و به همین دلیل نباید انتظار داشت که همه این بیماران، با این ویژگیها خود را نمایان کنند.
مشکلات گفته شده بسته به شدت، به شکلهای مختلفی افراد را درگیر میکند که باید متناسب با آنها اقدامات حمایتی صورت بگیرد تا فرد بتواند زندگی نرمالتری را تجربه کند.
چگونه میتوان با چالشهای اوتیسم در زندگی روزمره کنار آمد؟
ژنتیک اوتیسم میتواند منجر به ایجاد بیماری شود که با مشکلات زیادی همراه خواهد بود. همین مشکلات در صورتی که مورد درمان یا حمایت قرار نگیرند، باعث ایجاد چالشهای زیادی برای فرد در زندگی خواهند شد. از اینرو مهم است که بتوان راهکارهای مناسب برای خروج از این چالشها را پیشنهاد کرد. اما به نظر شما چگونه میتوان مشکلات اوتیسم و زندگی روزمره را مدیریت کرد تا فرد بتواند از پس این چالشها با موفقیت عبور کند؟
قبل از هر چیز باید بیمار بدانید که مشکل وی با اقدامات مناسب میتواند تا حد زیادی بهبود پیدا کند، به گونهای که زندگی وی تحت تاثیر بسیار کمی قرار بگیرد. همانطور که میدانید یکی از نشانههای اوتیسم، ایجاد استرس به دنبال تغییرات غیر منتظرهای است که در حین کار و به طور کلی زندگی ایجاد میشود. از اینزو به این بیماران توصیه میشود که حتما در زندگی خود برنامه منظم و مشخصی داشته باشند که در آن برای فعالیتهای احتمالی هم پیشبینیهای لازم صورت گرفته باشد. این روتین ثابت و منظم میتواند زندگی هر فردی را بهبود ببخشید، اما در فرد اوتیسمی علاوه بر همه این مزیتها، باعث کاهش نگرانی و استرس هم میشود.
نداشتن مهارت برقراری ارتباط با دیگران از ویژگیهای دیگری است که میتواند منشا چالشهای مختلف برای این بیماران باشد. تقویت این مهارت از طریق گفتاردرمانی، کاردرمانی و یا روشهای دیگر میتواند باعث پشت سر گذاشتن و حتی حذف تعداد زیادی از چالشهای زندگی بیمار شود.
روشهای درمان و کمک به اوتیسم
درمان اوتیسم بیشتر شامل روشهایی میشوند که به فرد برای بهبود کیفیت زندگی کمک میکنند، اما این روشها نمیتوانند به صورت قطعی این مشکل را حل کنند. همانطور که میدانید در اوتیسم با طیفی از علائم مواجه هستیم. از اینرو عمدتا متخصصان بر اساس نشانهها در هر بیمار و شدت آنها، درمان مناسب را انتخاب میکنند. این درمانها به صورت کلی شامل کاردرمانی، گفتاردرمانی و تجویز داروهای مختلف است که در ادامه بیشتر در مورد آنها صحبت خواهیم کرد.
رفتاردرمانی
یکی از راهکارهای اوتیسم، بررسی رفتارهای فرد برای شناسایی نقاط قوت و ضعف آنها است تا بر همین اساس درمانهای مناسب برای بهبود رفتارهای مثبت و کاهش رفتارهای نامناسب، انجام بشود. برای مثال تعاملات اجتماعی از ویژگیهایی است که در یک بیمار اوتیستیک، دچار ضعف است. در همین راستا آموزشهای کاربردی برای تقویت مهارتهای مورد نیاز روزمره و تعاملات اجتماعی به فرد داده میشود تا در این موارد، بهبود را احساس کند.
گفتاردرمانی
گفتاردرمانی، روش دیگری است که برای تقویت مهارتهای ارتباطی در بیماران اوتیسمی، توصیه میشود تا فرد بتواند توانایی تکلم خود را تقویت کند. از این طریق به مرور فرد مهارتهای ارتباطی بهتری کسب میکند و میتواند با یکی از بزرگترین چالشهای زندگی روزمره خود کنار بیاید.
تجویز داروهای مختلف
تاکنون دارویی که به صورت خاص بتواند نشانههای اوتیسم را درمان کند، تولید نشده است، اما این موضوع نمیتواند به معنای ناکارآمد بودن درمان دارویی باشد. متخصصان در صورت نیاز برای کاهش علائمی مانند اضطراب، رفتارهای تکراری و موارد دیگر، به سراغ درمانهای دارویی استاندارد میروند.
موارد گفته شده جزو روشهای اصلی درمان اوتیسم هستند، اما در کنار این روشها ممکن است متخصصان از تکنیکهای دیگری مانند ورزش یوگا و غیره برای کنترل استرس بیمار و کمک به آرامش بیشتر آنها، استفاده کند.
چگونه میتوان به افراد اوتیستیک کمک کرد؟
کمک به اوتیسم بزرگسالی نیازمند روشهایی است که توام با آگاهی و صبوری باشد تا نیازهای این بیماران به خوبی برطرف بشوند. اما این روشها شامل چه مواردی میشوند؟
هر چقدر اطرافیان بهتر و دقیقتر اوتیسم را بشناسند، میتوانند راحتتر دلیل بسیاری از رفتارها و ویژگیهای وی را درک کرده و برای آنها برنامهریزی کنند. معمولا به خانواده این بیماران توصیه میشود محیطی آرام، با حداقل عوامل تحریککننده و حمایت کننده ایجاد کنند. این کار به بیمار اوتیسم بزرگسالی، احساس امنیت میدهد و میتواند دلیل بسیاری از استرسها را از وی دور کند. این شاید اولین و مهمترین قدمی باشد که اطرافیان بیمار میتوانند با آگاهی از شرایط برای وی بردارند.
اما در کنار این شرایط، باید بیمار اوتیسمی به شرکت در جلسات گفتاردرمانی، کاردرمانی و سایر درمانهای موجود تشویق شود تا بتواند نقاط ضعف خود، یعنی مهارتهای اجتماعی و ارتباطی را تقویت کند. به این شکل بیمار به مرور شرایط بهتری پیدا کرده و میتواند احساس بهتری نسبت به بیماری خود داشته باشد.
اوتیسم چگونه بر روابط شخصی و اجتماعی تاثیر میگذارد؟
در اوتیسم بزرگسالی بیشتر مهارتهای اجتماعی تحت تاثیر قرار میگیرند، از اینرو طبیعی است که روابط شخصی و اجتماعی فرد لطمه ببینند. برای اینکه چگونگی این تاثیر را درک کنید، باید بار دیگر گروهی از علائم و نشانههای ایجاد شده در این بیماری را بررسی کنیم.
معمولا افراد اوتیسم باعث ایجاد سو تفاهم برای افرادی میشوند که با آنها ارتباط دارند، چون نمیتوانند لحن، زبان بدن و نشانههای غیرکلامی که در ارتباط موثر هستند را تشخیص بدهند. نبود این مهارت میتواند به معدود روابط اجتماعی بیماران اوتیسمی آسیب بزند.
اصولا فردی با این مشکل، تمایل کمتری برای حضور در اجتماعات و ایجاد روابط دوستی جدید خواهد داشت. این موضوع میتواند در ارتباط با استرسی باشد که فرد در چنین محیطهایی پیدا میکند. پس در مجموع انزوای اجتماعی با رفتار اوتیستیک بیشتر میشود که نتیجه آن لطمه به روابط شخصی و اجتماعی خواهد بود. البته آگاهی و کمک اطرافیان میتوانمد در کمرنگ شدن این مشکلات نقش زیادی داشته باشند.
سوالات متداول
معمولا علائم و نشانههای اوتیسم مانند عدم توانایی در برقراری ارتباط مناسب با اطراف، میتواند مهمترین نشانه برای شک به این بیماری باشد که در این صورت بسته به تشخیص پزشک ممکن است تستهای مختلفی برای تعیین شدت بیماری انجام شود. در ادامه درمان متناسب با همین شدت مشخص میشود.
بسته به شدت بیماری، پاسخ به این سوال متفاوت خواهد شد. در شرایطی که بیماری خفیف بوده و درمانهای مناسبی برای صورت گرفته باشد، فرد میتواند زندگی مستقلی داشته باشد. در غیر این صورت به دلیل عدم توانایی در مهارتهای خاص، فرد با مشکلات زیادی برای یک زندگی عادی روبه رو خواهد شد.
کمک به اوتیسم بزرگسالان میتواند شامل حمایتهایی مانند مشاورههای روانشناسی، آموزش برای تقویت مهارتهای شغلی و اجتماعی و همچنین آموزش جامعه و خانواده برای حمایت از این افراد بشود.
درمان استرس در اوتیسم میتواند همانند افراد دیگر شامل تکنیکهای مدیریت تنفس، دارو و روشهای رواندرمانی باشد، با این حال حمایتهای اجتماعی و خانواده هم میتواند در بهبود استرس تاثیر داشته باشد.
تیم تحریریه ایزی مد
از پزشکان و متخصصین حوزه سلامت، مترجمان و نویسندگان با تجربه حوزه پزشکی تشکیل شده است تا با تولید محتوای مناسب و به روز پزشکی مبتنی بر منابع علمی معتبر یاری رسان عموم مردم ایران و سلامتجویان باشد.
